1*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe //===- UnifyLoopExits.cpp - Redirect exiting edges to one block -*- C++ -*-===// 2*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // 3*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // Part of the LLVM Project, under the Apache License v2.0 with LLVM Exceptions. 4*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // See https://llvm.org/LICENSE.txt for license information. 5*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // SPDX-License-Identifier: Apache-2.0 WITH LLVM-exception 6*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // 7*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe //===----------------------------------------------------------------------===// 8*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // 9*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // For each natural loop with multiple exit blocks, this pass creates a new 10*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // block N such that all exiting blocks now branch to N, and then control flow 11*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // is redistributed to all the original exit blocks. 12*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // 13*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // Limitation: This assumes that all terminators in the CFG are direct branches 14*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // (the "br" instruction). The presence of any other control flow 15*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // such as indirectbr, switch or callbr will cause an assert. 16*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // 17*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe //===----------------------------------------------------------------------===// 18*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 19*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe #include "llvm/Analysis/LoopInfo.h" 20*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe #include "llvm/IR/Dominators.h" 21*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe #include "llvm/InitializePasses.h" 22*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe #include "llvm/Transforms/Utils.h" 23*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe #include "llvm/Transforms/Utils/BasicBlockUtils.h" 24*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 25*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe #define DEBUG_TYPE "unify-loop-exits" 26*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 27*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe using namespace llvm; 28*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 29*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe namespace { 30*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe struct UnifyLoopExits : public FunctionPass { 31*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe static char ID; 32*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe UnifyLoopExits() : FunctionPass(ID) { 33*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe initializeUnifyLoopExitsPass(*PassRegistry::getPassRegistry()); 34*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 35*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 36*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe void getAnalysisUsage(AnalysisUsage &AU) const { 37*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe AU.addRequiredID(LowerSwitchID); 38*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe AU.addRequired<LoopInfoWrapperPass>(); 39*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe AU.addRequired<DominatorTreeWrapperPass>(); 40*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe AU.addPreservedID(LowerSwitchID); 41*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe AU.addPreserved<LoopInfoWrapperPass>(); 42*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe AU.addPreserved<DominatorTreeWrapperPass>(); 43*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 44*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 45*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe bool runOnFunction(Function &F); 46*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe }; 47*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } // namespace 48*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 49*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe char UnifyLoopExits::ID = 0; 50*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 51*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe FunctionPass *llvm::createUnifyLoopExitsPass() { return new UnifyLoopExits(); } 52*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 53*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe INITIALIZE_PASS_BEGIN(UnifyLoopExits, "unify-loop-exits", 54*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe "Fixup each natural loop to have a single exit block", 55*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe false /* Only looks at CFG */, false /* Analysis Pass */) 56*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe INITIALIZE_PASS_DEPENDENCY(LowerSwitch) 57*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe INITIALIZE_PASS_DEPENDENCY(DominatorTreeWrapperPass) 58*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe INITIALIZE_PASS_DEPENDENCY(LoopInfoWrapperPass) 59*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe INITIALIZE_PASS_END(UnifyLoopExits, "unify-loop-exits", 60*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe "Fixup each natural loop to have a single exit block", 61*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe false /* Only looks at CFG */, false /* Analysis Pass */) 62*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 63*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // The current transform introduces new control flow paths which may break the 64*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // SSA requirement that every def must dominate all its uses. For example, 65*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // consider a value D defined inside the loop that is used by some instruction 66*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // U outside the loop. It follows that D dominates U, since the original 67*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // program has valid SSA form. After merging the exits, all paths from D to U 68*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // now flow through the unified exit block. In addition, there may be other 69*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // paths that do not pass through D, but now reach the unified exit 70*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // block. Thus, D no longer dominates U. 71*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // 72*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // Restore the dominance by creating a phi for each such D at the new unified 73*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // loop exit. But when doing this, ignore any uses U that are in the new unified 74*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // loop exit, since those were introduced specially when the block was created. 75*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // 76*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // The use of SSAUpdater seems like overkill for this operation. The location 77*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // for creating the new PHI is well-known, and also the set of incoming blocks 78*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // to the new PHI. 79*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe static void restoreSSA(const DominatorTree &DT, const Loop *L, 80*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe const SetVector<BasicBlock *> &Incoming, 81*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe BasicBlock *LoopExitBlock) { 82*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe using InstVector = SmallVector<Instruction *, 8>; 83*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe using IIMap = DenseMap<Instruction *, InstVector>; 84*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe IIMap ExternalUsers; 85*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto BB : L->blocks()) { 86*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto &I : *BB) { 87*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto &U : I.uses()) { 88*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe auto UserInst = cast<Instruction>(U.getUser()); 89*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe auto UserBlock = UserInst->getParent(); 90*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe if (UserBlock == LoopExitBlock) 91*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe continue; 92*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe if (L->contains(UserBlock)) 93*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe continue; 94*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG(dbgs() << "added ext use for " << I.getName() << "(" 95*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe << BB->getName() << ")" 96*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe << ": " << UserInst->getName() << "(" 97*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe << UserBlock->getName() << ")" 98*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe << "\n"); 99*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe ExternalUsers[&I].push_back(UserInst); 100*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 101*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 102*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 103*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 104*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto II : ExternalUsers) { 105*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // For each Def used outside the loop, create NewPhi in 106*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // LoopExitBlock. NewPhi receives Def only along exiting blocks that 107*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // dominate it, while the remaining values are undefined since those paths 108*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // didn't exist in the original CFG. 109*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe auto Def = II.first; 110*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG(dbgs() << "externally used: " << Def->getName() << "\n"); 111*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe auto NewPhi = PHINode::Create(Def->getType(), Incoming.size(), 112*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe Def->getName() + ".moved", 113*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LoopExitBlock->getTerminator()); 114*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto In : Incoming) { 115*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG(dbgs() << "predecessor " << In->getName() << ": "); 116*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe if (Def->getParent() == In || DT.dominates(Def, In)) { 117*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG(dbgs() << "dominated\n"); 118*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe NewPhi->addIncoming(Def, In); 119*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } else { 120*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG(dbgs() << "not dominated\n"); 121*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe NewPhi->addIncoming(UndefValue::get(Def->getType()), In); 122*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 123*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 124*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 125*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG(dbgs() << "external users:"); 126*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto U : II.second) { 127*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG(dbgs() << " " << U->getName()); 128*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe U->replaceUsesOfWith(Def, NewPhi); 129*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 130*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG(dbgs() << "\n"); 131*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 132*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 133*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 134*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe static bool unifyLoopExits(DominatorTree &DT, LoopInfo &LI, Loop *L) { 135*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // To unify the loop exits, we need a list of the exiting blocks as 136*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // well as exit blocks. The functions for locating these lists both 137*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // traverse the entire loop body. It is more efficient to first 138*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // locate the exiting blocks and then examine their successors to 139*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // locate the exit blocks. 140*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe SetVector<BasicBlock *> ExitingBlocks; 141*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe SetVector<BasicBlock *> Exits; 142*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 143*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // We need SetVectors, but the Loop API takes a vector, so we use a temporary. 144*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe SmallVector<BasicBlock *, 8> Temp; 145*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe L->getExitingBlocks(Temp); 146*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto BB : Temp) { 147*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe ExitingBlocks.insert(BB); 148*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto S : successors(BB)) { 149*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe auto SL = LI.getLoopFor(S); 150*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // A successor is not an exit if it is directly or indirectly in the 151*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // current loop. 152*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe if (SL == L || L->contains(SL)) 153*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe continue; 154*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe Exits.insert(S); 155*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 156*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 157*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 158*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG( 159*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe dbgs() << "Found exit blocks:"; 160*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto Exit : Exits) { 161*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe dbgs() << " " << Exit->getName(); 162*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 163*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe dbgs() << "\n"; 164*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 165*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe dbgs() << "Found exiting blocks:"; 166*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto EB : ExitingBlocks) { 167*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe dbgs() << " " << EB->getName(); 168*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 169*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe dbgs() << "\n";); 170*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 171*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe if (Exits.size() <= 1) { 172*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG(dbgs() << "loop does not have multiple exits; nothing to do\n"); 173*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe return false; 174*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 175*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 176*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe SmallVector<BasicBlock *, 8> GuardBlocks; 177*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe DomTreeUpdater DTU(DT, DomTreeUpdater::UpdateStrategy::Eager); 178*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe auto LoopExitBlock = CreateControlFlowHub(&DTU, GuardBlocks, ExitingBlocks, 179*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe Exits, "loop.exit"); 180*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 181*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe restoreSSA(DT, L, ExitingBlocks, LoopExitBlock); 182*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 183*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe #if defined(EXPENSIVE_CHECKS) 184*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe assert(DT.verify(DominatorTree::VerificationLevel::Full)); 185*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe #else 186*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe assert(DT.verify(DominatorTree::VerificationLevel::Full)); 187*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe #endif // EXPENSIVE_CHECKS 188*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe L->verifyLoop(); 189*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 190*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // The guard blocks were created outside the loop, so they need to become 191*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe // members of the parent loop. 192*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe if (auto ParentLoop = L->getParentLoop()) { 193*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto G : GuardBlocks) { 194*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe ParentLoop->addBasicBlockToLoop(G, LI); 195*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 196*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe ParentLoop->verifyLoop(); 197*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 198*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 199*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe #if defined(EXPENSIVE_CHECKS) 200*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LI.verify(DT); 201*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe #endif // EXPENSIVE_CHECKS 202*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 203*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe return true; 204*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 205*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 206*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe bool UnifyLoopExits::runOnFunction(Function &F) { 207*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG(dbgs() << "===== Unifying loop exits in function " << F.getName() 208*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe << "\n"); 209*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe auto &LI = getAnalysis<LoopInfoWrapperPass>().getLoopInfo(); 210*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe auto &DT = getAnalysis<DominatorTreeWrapperPass>().getDomTree(); 211*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe 212*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe bool Changed = false; 213*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe auto Loops = LI.getLoopsInPreorder(); 214*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe for (auto L : Loops) { 215*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe LLVM_DEBUG(dbgs() << "Loop: " << L->getHeader()->getName() << " (depth: " 216*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe << LI.getLoopDepth(L->getHeader()) << ")\n"); 217*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe Changed |= unifyLoopExits(DT, LI, L); 218*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 219*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe return Changed; 220*3cbbded6SSameer Sahasrabuddhe } 221