1215746b4SAdam Nemet //===- LoopVersioning.cpp - Utility to version a loop ---------------------===// 2215746b4SAdam Nemet // 3215746b4SAdam Nemet // The LLVM Compiler Infrastructure 4215746b4SAdam Nemet // 5215746b4SAdam Nemet // This file is distributed under the University of Illinois Open Source 6215746b4SAdam Nemet // License. See LICENSE.TXT for details. 7215746b4SAdam Nemet // 8215746b4SAdam Nemet //===----------------------------------------------------------------------===// 9215746b4SAdam Nemet // 10215746b4SAdam Nemet // This file defines a utility class to perform loop versioning. The versioned 11215746b4SAdam Nemet // loop speculates that otherwise may-aliasing memory accesses don't overlap and 12215746b4SAdam Nemet // emits checks to prove this. 13215746b4SAdam Nemet // 14215746b4SAdam Nemet //===----------------------------------------------------------------------===// 15215746b4SAdam Nemet 1694c83370SDavid Blaikie #include "llvm/Transforms/Utils/LoopVersioning.h" 17215746b4SAdam Nemet #include "llvm/Analysis/LoopAccessAnalysis.h" 18215746b4SAdam Nemet #include "llvm/Analysis/LoopInfo.h" 192910a4f6SSilviu Baranga #include "llvm/Analysis/ScalarEvolutionExpander.h" 20215746b4SAdam Nemet #include "llvm/IR/Dominators.h" 215eccf07dSAdam Nemet #include "llvm/IR/MDBuilder.h" 22215746b4SAdam Nemet #include "llvm/Transforms/Utils/BasicBlockUtils.h" 23215746b4SAdam Nemet #include "llvm/Transforms/Utils/Cloning.h" 24215746b4SAdam Nemet 25215746b4SAdam Nemet using namespace llvm; 26215746b4SAdam Nemet 275eccf07dSAdam Nemet static cl::opt<bool> 285eccf07dSAdam Nemet AnnotateNoAlias("loop-version-annotate-no-alias", cl::init(true), 295eccf07dSAdam Nemet cl::Hidden, 305eccf07dSAdam Nemet cl::desc("Add no-alias annotation for instructions that " 315eccf07dSAdam Nemet "are disambiguated by memchecks")); 325eccf07dSAdam Nemet 332910a4f6SSilviu Baranga LoopVersioning::LoopVersioning(const LoopAccessInfo &LAI, Loop *L, LoopInfo *LI, 342910a4f6SSilviu Baranga DominatorTree *DT, ScalarEvolution *SE, 352910a4f6SSilviu Baranga bool UseLAIChecks) 362910a4f6SSilviu Baranga : VersionedLoop(L), NonVersionedLoop(nullptr), LAI(LAI), LI(LI), DT(DT), 372910a4f6SSilviu Baranga SE(SE) { 38215746b4SAdam Nemet assert(L->getExitBlock() && "No single exit block"); 39215746b4SAdam Nemet assert(L->getLoopPreheader() && "No preheader"); 402910a4f6SSilviu Baranga if (UseLAIChecks) { 412910a4f6SSilviu Baranga setAliasChecks(LAI.getRuntimePointerChecking()->getChecks()); 429cd9a7e3SSilviu Baranga setSCEVChecks(LAI.PSE.getUnionPredicate()); 432910a4f6SSilviu Baranga } 44215746b4SAdam Nemet } 45215746b4SAdam Nemet 462910a4f6SSilviu Baranga void LoopVersioning::setAliasChecks( 472910a4f6SSilviu Baranga const SmallVector<RuntimePointerChecking::PointerCheck, 4> Checks) { 482910a4f6SSilviu Baranga AliasChecks = std::move(Checks); 492910a4f6SSilviu Baranga } 502910a4f6SSilviu Baranga 512910a4f6SSilviu Baranga void LoopVersioning::setSCEVChecks(SCEVUnionPredicate Check) { 522910a4f6SSilviu Baranga Preds = std::move(Check); 53dfaeb33eSAdam Nemet } 54dfaeb33eSAdam Nemet 55e4813409SAdam Nemet void LoopVersioning::versionLoop( 56e4813409SAdam Nemet const SmallVectorImpl<Instruction *> &DefsUsedOutside) { 57215746b4SAdam Nemet Instruction *FirstCheckInst; 58215746b4SAdam Nemet Instruction *MemRuntimeCheck; 592910a4f6SSilviu Baranga Value *SCEVRuntimeCheck; 602910a4f6SSilviu Baranga Value *RuntimeCheck = nullptr; 612910a4f6SSilviu Baranga 62215746b4SAdam Nemet // Add the memcheck in the original preheader (this is empty initially). 632910a4f6SSilviu Baranga BasicBlock *RuntimeCheckBB = VersionedLoop->getLoopPreheader(); 64215746b4SAdam Nemet std::tie(FirstCheckInst, MemRuntimeCheck) = 652910a4f6SSilviu Baranga LAI.addRuntimeChecks(RuntimeCheckBB->getTerminator(), AliasChecks); 66215746b4SAdam Nemet 679cd9a7e3SSilviu Baranga const SCEVUnionPredicate &Pred = LAI.PSE.getUnionPredicate(); 682910a4f6SSilviu Baranga SCEVExpander Exp(*SE, RuntimeCheckBB->getModule()->getDataLayout(), 692910a4f6SSilviu Baranga "scev.check"); 702910a4f6SSilviu Baranga SCEVRuntimeCheck = 712910a4f6SSilviu Baranga Exp.expandCodeForPredicate(&Pred, RuntimeCheckBB->getTerminator()); 722910a4f6SSilviu Baranga auto *CI = dyn_cast<ConstantInt>(SCEVRuntimeCheck); 732910a4f6SSilviu Baranga 742910a4f6SSilviu Baranga // Discard the SCEV runtime check if it is always true. 752910a4f6SSilviu Baranga if (CI && CI->isZero()) 762910a4f6SSilviu Baranga SCEVRuntimeCheck = nullptr; 772910a4f6SSilviu Baranga 782910a4f6SSilviu Baranga if (MemRuntimeCheck && SCEVRuntimeCheck) { 792910a4f6SSilviu Baranga RuntimeCheck = BinaryOperator::Create(Instruction::Or, MemRuntimeCheck, 802910a4f6SSilviu Baranga SCEVRuntimeCheck, "ldist.safe"); 812910a4f6SSilviu Baranga if (auto *I = dyn_cast<Instruction>(RuntimeCheck)) 822910a4f6SSilviu Baranga I->insertBefore(RuntimeCheckBB->getTerminator()); 832910a4f6SSilviu Baranga } else 842910a4f6SSilviu Baranga RuntimeCheck = MemRuntimeCheck ? MemRuntimeCheck : SCEVRuntimeCheck; 852910a4f6SSilviu Baranga 862910a4f6SSilviu Baranga assert(RuntimeCheck && "called even though we don't need " 872910a4f6SSilviu Baranga "any runtime checks"); 882910a4f6SSilviu Baranga 89215746b4SAdam Nemet // Rename the block to make the IR more readable. 902910a4f6SSilviu Baranga RuntimeCheckBB->setName(VersionedLoop->getHeader()->getName() + 912910a4f6SSilviu Baranga ".lver.check"); 92215746b4SAdam Nemet 93215746b4SAdam Nemet // Create empty preheader for the loop (and after cloning for the 94215746b4SAdam Nemet // non-versioned loop). 952910a4f6SSilviu Baranga BasicBlock *PH = 962910a4f6SSilviu Baranga SplitBlock(RuntimeCheckBB, RuntimeCheckBB->getTerminator(), DT, LI); 97215746b4SAdam Nemet PH->setName(VersionedLoop->getHeader()->getName() + ".ph"); 98215746b4SAdam Nemet 99215746b4SAdam Nemet // Clone the loop including the preheader. 100215746b4SAdam Nemet // 101215746b4SAdam Nemet // FIXME: This does not currently preserve SimplifyLoop because the exit 102215746b4SAdam Nemet // block is a join between the two loops. 103215746b4SAdam Nemet SmallVector<BasicBlock *, 8> NonVersionedLoopBlocks; 104215746b4SAdam Nemet NonVersionedLoop = 1052910a4f6SSilviu Baranga cloneLoopWithPreheader(PH, RuntimeCheckBB, VersionedLoop, VMap, 1062910a4f6SSilviu Baranga ".lver.orig", LI, DT, NonVersionedLoopBlocks); 107215746b4SAdam Nemet remapInstructionsInBlocks(NonVersionedLoopBlocks, VMap); 108215746b4SAdam Nemet 109215746b4SAdam Nemet // Insert the conditional branch based on the result of the memchecks. 1102910a4f6SSilviu Baranga Instruction *OrigTerm = RuntimeCheckBB->getTerminator(); 111215746b4SAdam Nemet BranchInst::Create(NonVersionedLoop->getLoopPreheader(), 1122910a4f6SSilviu Baranga VersionedLoop->getLoopPreheader(), RuntimeCheck, OrigTerm); 113215746b4SAdam Nemet OrigTerm->eraseFromParent(); 114215746b4SAdam Nemet 115215746b4SAdam Nemet // The loops merge in the original exit block. This is now dominated by the 116215746b4SAdam Nemet // memchecking block. 1172910a4f6SSilviu Baranga DT->changeImmediateDominator(VersionedLoop->getExitBlock(), RuntimeCheckBB); 118e4813409SAdam Nemet 119e4813409SAdam Nemet // Adds the necessary PHI nodes for the versioned loops based on the 120e4813409SAdam Nemet // loop-defined values used outside of the loop. 121e4813409SAdam Nemet addPHINodes(DefsUsedOutside); 122215746b4SAdam Nemet } 123215746b4SAdam Nemet 124215746b4SAdam Nemet void LoopVersioning::addPHINodes( 125215746b4SAdam Nemet const SmallVectorImpl<Instruction *> &DefsUsedOutside) { 126215746b4SAdam Nemet BasicBlock *PHIBlock = VersionedLoop->getExitBlock(); 127215746b4SAdam Nemet assert(PHIBlock && "No single successor to loop exit block"); 128215746b4SAdam Nemet 129215746b4SAdam Nemet for (auto *Inst : DefsUsedOutside) { 130215746b4SAdam Nemet auto *NonVersionedLoopInst = cast<Instruction>(VMap[Inst]); 131215746b4SAdam Nemet PHINode *PN; 132215746b4SAdam Nemet 133215746b4SAdam Nemet // First see if we have a single-operand PHI with the value defined by the 134215746b4SAdam Nemet // original loop. 135215746b4SAdam Nemet for (auto I = PHIBlock->begin(); (PN = dyn_cast<PHINode>(I)); ++I) { 136215746b4SAdam Nemet assert(PN->getNumOperands() == 1 && 137215746b4SAdam Nemet "Exit block should only have on predecessor"); 138215746b4SAdam Nemet if (PN->getIncomingValue(0) == Inst) 139215746b4SAdam Nemet break; 140215746b4SAdam Nemet } 141215746b4SAdam Nemet // If not create it. 142215746b4SAdam Nemet if (!PN) { 143215746b4SAdam Nemet PN = PHINode::Create(Inst->getType(), 2, Inst->getName() + ".lver", 1445b4c837cSDuncan P. N. Exon Smith &PHIBlock->front()); 145215746b4SAdam Nemet for (auto *User : Inst->users()) 146215746b4SAdam Nemet if (!VersionedLoop->contains(cast<Instruction>(User)->getParent())) 147215746b4SAdam Nemet User->replaceUsesOfWith(Inst, PN); 148215746b4SAdam Nemet PN->addIncoming(Inst, VersionedLoop->getExitingBlock()); 149215746b4SAdam Nemet } 150215746b4SAdam Nemet // Add the new incoming value from the non-versioned loop. 151215746b4SAdam Nemet PN->addIncoming(NonVersionedLoopInst, NonVersionedLoop->getExitingBlock()); 152215746b4SAdam Nemet } 153215746b4SAdam Nemet } 154d52ed841SAdam Nemet 1555eccf07dSAdam Nemet void LoopVersioning::prepareNoAliasMetadata() { 1565eccf07dSAdam Nemet // We need to turn the no-alias relation between pointer checking groups into 1575eccf07dSAdam Nemet // no-aliasing annotations between instructions. 1585eccf07dSAdam Nemet // 1595eccf07dSAdam Nemet // We accomplish this by mapping each pointer checking group (a set of 1605eccf07dSAdam Nemet // pointers memchecked together) to an alias scope and then also mapping each 1615eccf07dSAdam Nemet // group to the list of scopes it can't alias. 1625eccf07dSAdam Nemet 1635eccf07dSAdam Nemet const RuntimePointerChecking *RtPtrChecking = LAI.getRuntimePointerChecking(); 1645eccf07dSAdam Nemet LLVMContext &Context = VersionedLoop->getHeader()->getContext(); 1655eccf07dSAdam Nemet 1665eccf07dSAdam Nemet // First allocate an aliasing scope for each pointer checking group. 1675eccf07dSAdam Nemet // 1685eccf07dSAdam Nemet // While traversing through the checking groups in the loop, also create a 1695eccf07dSAdam Nemet // reverse map from pointers to the pointer checking group they were assigned 1705eccf07dSAdam Nemet // to. 1715eccf07dSAdam Nemet MDBuilder MDB(Context); 1725eccf07dSAdam Nemet MDNode *Domain = MDB.createAnonymousAliasScopeDomain("LVerDomain"); 1735eccf07dSAdam Nemet 1745eccf07dSAdam Nemet for (const auto &Group : RtPtrChecking->CheckingGroups) { 1755eccf07dSAdam Nemet GroupToScope[&Group] = MDB.createAnonymousAliasScope(Domain); 1765eccf07dSAdam Nemet 1775eccf07dSAdam Nemet for (unsigned PtrIdx : Group.Members) 1785eccf07dSAdam Nemet PtrToGroup[RtPtrChecking->getPointerInfo(PtrIdx).PointerValue] = &Group; 1795eccf07dSAdam Nemet } 1805eccf07dSAdam Nemet 1815eccf07dSAdam Nemet // Go through the checks and for each pointer group, collect the scopes for 1825eccf07dSAdam Nemet // each non-aliasing pointer group. 1835eccf07dSAdam Nemet DenseMap<const RuntimePointerChecking::CheckingPtrGroup *, 1845eccf07dSAdam Nemet SmallVector<Metadata *, 4>> 1855eccf07dSAdam Nemet GroupToNonAliasingScopes; 1865eccf07dSAdam Nemet 1875eccf07dSAdam Nemet for (const auto &Check : AliasChecks) 1885eccf07dSAdam Nemet GroupToNonAliasingScopes[Check.first].push_back(GroupToScope[Check.second]); 1895eccf07dSAdam Nemet 1905eccf07dSAdam Nemet // Finally, transform the above to actually map to scope list which is what 1915eccf07dSAdam Nemet // the metadata uses. 1925eccf07dSAdam Nemet 1935eccf07dSAdam Nemet for (auto Pair : GroupToNonAliasingScopes) 1945eccf07dSAdam Nemet GroupToNonAliasingScopeList[Pair.first] = MDNode::get(Context, Pair.second); 1955eccf07dSAdam Nemet } 1965eccf07dSAdam Nemet 1975eccf07dSAdam Nemet void LoopVersioning::annotateLoopWithNoAlias() { 1985eccf07dSAdam Nemet if (!AnnotateNoAlias) 1995eccf07dSAdam Nemet return; 2005eccf07dSAdam Nemet 2015eccf07dSAdam Nemet // First prepare the maps. 2025eccf07dSAdam Nemet prepareNoAliasMetadata(); 2035eccf07dSAdam Nemet 2045eccf07dSAdam Nemet // Add the scope and no-alias metadata to the instructions. 2055eccf07dSAdam Nemet for (Instruction *I : LAI.getDepChecker().getMemoryInstructions()) { 2065eccf07dSAdam Nemet annotateInstWithNoAlias(I); 2075eccf07dSAdam Nemet } 2085eccf07dSAdam Nemet } 2095eccf07dSAdam Nemet 210*b0c4eae0SAdam Nemet void LoopVersioning::annotateInstWithNoAlias(Instruction *VersionedInst, 211*b0c4eae0SAdam Nemet const Instruction *OrigInst) { 2125eccf07dSAdam Nemet if (!AnnotateNoAlias) 2135eccf07dSAdam Nemet return; 2145eccf07dSAdam Nemet 2155eccf07dSAdam Nemet LLVMContext &Context = VersionedLoop->getHeader()->getContext(); 216*b0c4eae0SAdam Nemet const Value *Ptr = isa<LoadInst>(OrigInst) 217*b0c4eae0SAdam Nemet ? cast<LoadInst>(OrigInst)->getPointerOperand() 218*b0c4eae0SAdam Nemet : cast<StoreInst>(OrigInst)->getPointerOperand(); 2195eccf07dSAdam Nemet 2205eccf07dSAdam Nemet // Find the group for the pointer and then add the scope metadata. 2215eccf07dSAdam Nemet auto Group = PtrToGroup.find(Ptr); 2225eccf07dSAdam Nemet if (Group != PtrToGroup.end()) { 223*b0c4eae0SAdam Nemet VersionedInst->setMetadata( 2245eccf07dSAdam Nemet LLVMContext::MD_alias_scope, 225*b0c4eae0SAdam Nemet MDNode::concatenate( 226*b0c4eae0SAdam Nemet VersionedInst->getMetadata(LLVMContext::MD_alias_scope), 2275eccf07dSAdam Nemet MDNode::get(Context, GroupToScope[Group->second]))); 2285eccf07dSAdam Nemet 2295eccf07dSAdam Nemet // Add the no-alias metadata. 2305eccf07dSAdam Nemet auto NonAliasingScopeList = GroupToNonAliasingScopeList.find(Group->second); 2315eccf07dSAdam Nemet if (NonAliasingScopeList != GroupToNonAliasingScopeList.end()) 232*b0c4eae0SAdam Nemet VersionedInst->setMetadata( 2335eccf07dSAdam Nemet LLVMContext::MD_noalias, 234*b0c4eae0SAdam Nemet MDNode::concatenate( 235*b0c4eae0SAdam Nemet VersionedInst->getMetadata(LLVMContext::MD_noalias), 2365eccf07dSAdam Nemet NonAliasingScopeList->second)); 2375eccf07dSAdam Nemet } 2385eccf07dSAdam Nemet } 2395eccf07dSAdam Nemet 240d52ed841SAdam Nemet namespace { 241d52ed841SAdam Nemet /// \brief Also expose this is a pass. Currently this is only used for 242d52ed841SAdam Nemet /// unit-testing. It adds all memchecks necessary to remove all may-aliasing 243d52ed841SAdam Nemet /// array accesses from the loop. 244d52ed841SAdam Nemet class LoopVersioningPass : public FunctionPass { 245d52ed841SAdam Nemet public: 246d52ed841SAdam Nemet LoopVersioningPass() : FunctionPass(ID) { 247d52ed841SAdam Nemet initializeLoopVersioningPassPass(*PassRegistry::getPassRegistry()); 248d52ed841SAdam Nemet } 249d52ed841SAdam Nemet 250d52ed841SAdam Nemet bool runOnFunction(Function &F) override { 251d52ed841SAdam Nemet auto *LI = &getAnalysis<LoopInfoWrapperPass>().getLoopInfo(); 252d52ed841SAdam Nemet auto *LAA = &getAnalysis<LoopAccessAnalysis>(); 253d52ed841SAdam Nemet auto *DT = &getAnalysis<DominatorTreeWrapperPass>().getDomTree(); 254d52ed841SAdam Nemet auto *SE = &getAnalysis<ScalarEvolutionWrapperPass>().getSE(); 255d52ed841SAdam Nemet 256d52ed841SAdam Nemet // Build up a worklist of inner-loops to version. This is necessary as the 257d52ed841SAdam Nemet // act of versioning a loop creates new loops and can invalidate iterators 258d52ed841SAdam Nemet // across the loops. 259d52ed841SAdam Nemet SmallVector<Loop *, 8> Worklist; 260d52ed841SAdam Nemet 261d52ed841SAdam Nemet for (Loop *TopLevelLoop : *LI) 262d52ed841SAdam Nemet for (Loop *L : depth_first(TopLevelLoop)) 263d52ed841SAdam Nemet // We only handle inner-most loops. 264d52ed841SAdam Nemet if (L->empty()) 265d52ed841SAdam Nemet Worklist.push_back(L); 266d52ed841SAdam Nemet 267d52ed841SAdam Nemet // Now walk the identified inner loops. 268d52ed841SAdam Nemet bool Changed = false; 269d52ed841SAdam Nemet for (Loop *L : Worklist) { 270d52ed841SAdam Nemet const LoopAccessInfo &LAI = LAA->getInfo(L, ValueToValueMap()); 271d52ed841SAdam Nemet if (LAI.getNumRuntimePointerChecks() || 272d52ed841SAdam Nemet !LAI.PSE.getUnionPredicate().isAlwaysTrue()) { 273d52ed841SAdam Nemet LoopVersioning LVer(LAI, L, LI, DT, SE); 274d52ed841SAdam Nemet LVer.versionLoop(); 2755eccf07dSAdam Nemet LVer.annotateLoopWithNoAlias(); 276d52ed841SAdam Nemet Changed = true; 277d52ed841SAdam Nemet } 278d52ed841SAdam Nemet } 279d52ed841SAdam Nemet 280d52ed841SAdam Nemet return Changed; 281d52ed841SAdam Nemet } 282d52ed841SAdam Nemet 283d52ed841SAdam Nemet void getAnalysisUsage(AnalysisUsage &AU) const override { 284d52ed841SAdam Nemet AU.addRequired<LoopInfoWrapperPass>(); 285d52ed841SAdam Nemet AU.addPreserved<LoopInfoWrapperPass>(); 286d52ed841SAdam Nemet AU.addRequired<LoopAccessAnalysis>(); 287d52ed841SAdam Nemet AU.addRequired<DominatorTreeWrapperPass>(); 288d52ed841SAdam Nemet AU.addPreserved<DominatorTreeWrapperPass>(); 289d52ed841SAdam Nemet AU.addRequired<ScalarEvolutionWrapperPass>(); 290d52ed841SAdam Nemet } 291d52ed841SAdam Nemet 292d52ed841SAdam Nemet static char ID; 293d52ed841SAdam Nemet }; 294d52ed841SAdam Nemet } 295d52ed841SAdam Nemet 296d52ed841SAdam Nemet #define LVER_OPTION "loop-versioning" 297d52ed841SAdam Nemet #define DEBUG_TYPE LVER_OPTION 298d52ed841SAdam Nemet 299d52ed841SAdam Nemet char LoopVersioningPass::ID; 300d52ed841SAdam Nemet static const char LVer_name[] = "Loop Versioning"; 301d52ed841SAdam Nemet 302d52ed841SAdam Nemet INITIALIZE_PASS_BEGIN(LoopVersioningPass, LVER_OPTION, LVer_name, false, false) 303d52ed841SAdam Nemet INITIALIZE_PASS_DEPENDENCY(LoopInfoWrapperPass) 304d52ed841SAdam Nemet INITIALIZE_PASS_DEPENDENCY(LoopAccessAnalysis) 305d52ed841SAdam Nemet INITIALIZE_PASS_DEPENDENCY(DominatorTreeWrapperPass) 306d52ed841SAdam Nemet INITIALIZE_PASS_DEPENDENCY(ScalarEvolutionWrapperPass) 307d52ed841SAdam Nemet INITIALIZE_PASS_END(LoopVersioningPass, LVER_OPTION, LVer_name, false, false) 308d52ed841SAdam Nemet 309d52ed841SAdam Nemet namespace llvm { 310d52ed841SAdam Nemet FunctionPass *createLoopVersioningPass() { 311d52ed841SAdam Nemet return new LoopVersioningPass(); 312d52ed841SAdam Nemet } 313d52ed841SAdam Nemet } 314